Zawodowy kurs kaletniczy – jak zdobyć oficjalny tytuł/zawód kaletnika?

Kaletnictwo to dział rzemiosła zajmujący się głównie wytwarzaniem drobnej galanterii, takiej jak: torebki, paski, portfele, etui, saszetki, teczki, a także pochwy na narzędzia lub broń.

Wyroby kaletnicze tworzone są ze skór naturalnych, materiałów tekstylnych, czy różnorodnych tworzyw syntetycznych. Ich produkcja może odbywać się zarówno ręcznie, z wykorzystaniem podstawowych narzędzi, jak i przy użyciu wyspecjalizowanych maszyn szwalniczych.

Kaletnictwo w naturalny sposób łączy się z jednej strony z krawiectwem, z drugiej – z rymarstwem. Niekiedy trudno jednoznacznie wyznaczyć granice między tymi zawodami, zwłaszcza we współczesnych realiach 😉.

Poniższy artykuł powstał na podstawie mojej wiedzy oraz informacji przekazanych mi podczas zawodowego kursu kaletniczego. Choć dołożyłam wszelkich starań, by zawarte treści były rzetelne, nie mogę zagwarantować ich pełnej zgodności ze stanem faktycznym.

Jak zdobyć tytuł kaletnika?

Oficjalna ścieżka kształcenia w tym zawodzie obejmuje dwa etapy:

• Etap pierwszy to kwalifikacja MOD.02. „Wykonywanie i renowacja wyrobów kaletniczych”, która kończy się uzyskaniem tytułu Kaletnika.
• Etap drugi to kwalifikacja MOD.12. „Organizacja i prowadzenie procesów wytwarzania wyrobów skórzanych”, która kończy się uzyskaniem tytułu Technika technologii wyrobów skórzanych.

W teorii, aby przystąpić do drugiego etapu, należy najpierw zdobyć tytuł kaletnika, czyli zdać egzamin z MOD.02. W praktyce jednak bywa z tym różnie – kaletnictwo to zawód niszowy i zanikający, więc nie zawsze wszystko odbywa się według ustalonego schematu. W mojej szkole są osoby, które zaczęły naukę od drugiego stopnia, bo akurat tylko taki kurs był dostępny 🤷‍♀️.

Naukę w zawodzie można rozpocząć w szkole branżowej / technikum, które są odpowiednikiem szkoły średniej lub na kursie zawodowym. Ta ostatnia opcja jest najbardziej odpowiednia dla dorosłych. Każdy etap edukacji kończy się egzaminem państwowym, który składa się z części teoretycznej i praktycznej. Dopiero zdanie egzaminu pozwala na uzyskanie danego tytułu – samo ukończenie szkoły czy kursu nie wystarczy.

Czy istnieje szkoła kaletnicza w Polsce?

W teorii wszystko wygląda fajnie, w praktyce gorzej. Niestety, dostęp do edukacji kaletniczej nie jest tak prosty. O ile mi wiadomo, jedyną szkołą w Polsce, która nadal prowadzi nauczanie w tym zawodzie i organizuje kursy zawodowe z zakresu kaletnictwa, jest Zespół Szkół Skórzano-Odzieżowych, Stylizacji i Usług w Radomiu. To właśnie tam się zapisałam – mimo że dzieli mnie od tej szkoły ponad 400 km.

Kursy zawodowe w tej szkole odbywają się w trybie zaocznym, czyli zjazdy organizowane są w weekendy. Pierwsza kwalifikacja, MOD.02 „Wykonywanie i renowacja wyrobów kaletniczych”, trwa standardowo trzy semestry. W moim przypadku, ze względu na dużą liczbę uczestników, kurs został rozłożony na cztery semestry – przy zachowaniu tej samej liczby godzin nauki. Aby zaliczyć semestr, trzeba mieć co najmniej 50% frekwencji z każdego przedmiotu.

Po zakończeniu nauki uczestnicy przystępują do egzaminu państwowego, który odbywa się w tej samej szkole. Egzaminy zawodowe przeprowadzane są raz lub dwa razy w roku, w zależności od placówki – w sesjach zimowej (styczeń) i letniej (czerwiec).

W radomskiej szkole kurs MOD.02 i MOD.12 organizowane są naprzemiennie, co oznacza, że mogą pojawić się przerwy w dostępności danego modułu. Aby kurs w ogóle ruszył, musi zebrać się grupa co najmniej 20 chętnych. Co ważne, liczy się liczba złożonych zgłoszeń, a nie osób faktycznie uczęszczających na zajęcia.

Kursy te organizowane są tam bezpłatnie – mogą jednak pojawić się drobne opłaty na potrzeby szkoły. Konieczne są również badania lekarskie – w moim przypadku były odpłatne, jednak gdy zapisywałam się na kurs krawiecki w moim mieście badania mogłam zrobić za darmo, więc możliwe, że zależy to od miejsca zamieszkania. Największym kosztem dla mnie okazały się jednak dojazdy i noclegi – i to warto wziąć pod uwagę, planując udział w tego typu kursie.

Kto może zapisać się na zawodowy kurs kaletniczy?

W zasadzie każdy, kto ukończył co najmniej szkołę średnią. Nie ma znaczenia, czy masz ukończone inne szkoły, brałaś/-łeś udział w kursach zawodowych, czy nawet skończyłaś/-eś studia – po nich również można bez problemu zapisać się na taki kurs 🙂.

W dokumentach widniały co prawda zapisy o zasadach rekrutacji i kolejności przyjęć, ale w praktyce – przynajmniej na moim roczniku – przyjęto chyba wszystkich chętnych. I tak zawsze część osób rezygnuje w trakcie nauki, więc grupa na ogół się zmniejsza.

Lubisz szyć torebki? A czy potrafisz tworzyć na nie wykroje?
Jeżeli chcesz, nauczę Cię tego!

Tytuł kaletnika bez szkoły?

Czy można przystąpić do egzaminu kaletniczego bez ukończenia szkoły lub kursu? Z tego, co udało mi się ustalić – tak!

Zgodnie z informacjami, które znalazłam:
„Kwalifikacje w zawodzie można także uzyskać w trybie tzw. eksternistycznych egzaminów zawodowych, do których mogą przystąpić osoby, które co najmniej dwa lata kształciły się lub co najmniej dwa lata pracowały w danym zawodzie.”

Czy „pracowały w danym zawodzie” oznacza również osoby prowadzące własną działalność? Tego niestety nie jestem pewna, ale warto zapytać bezpośrednio w instytucji organizującej takie egzaminy – na pewno będą w stanie to wyjaśnić.

Przystąpienie do egzaminu eksternistycznego wiąże się z opłatą. Więcej szczegółowych informacji można znaleźć np. na stronie Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Warszawie: https://www.oke.waw.pl/egzamin-eksternistyczny/zawodowy/ .

W Polsce nie jest wymagany oficjalny tytuł, aby wykonywać zawód kaletnika. Są jednak sytuacje, w których taki „papierek” może się przydać. Najczęściej jednak tytuł ten chcemy zdobyć tak zwyczajnie dla siebie, dla własnej satysfakcji – tak właśnie było w moim przypadku 🙂.